Aşkı ararken kendimizi mi kaybediyoruz? Flört uygulamalarının psikolojik bedeli
Aşkı bulmak için başvurduğumuz flört uygulamaları, sandığımız kadar romantik sonuçlar doğurmayabilir. Araştırmalar, dijital flörtün depresif belirtiler, kaygı ve duygusal tükenmişlikle ilişkili olabileceğini gösteriyor.
İçindekiler

Kasım geldi de geçiyor. Yaz aşkları bitti, düğün sezonu kapandı, akşam saat altıda hava kararmaya başladı. Artık birileriyle dışarıda sabahlamak yerine evde battaniye altında film izlemek daha cazip. Tabii mümkünse battaniyenin diğer ucunda biri olsun istiyoruz.
Sosyal medyada bunun bir adı var: Cuffing season. Türkçeye biraz serbest çevirirsek "kışlık sevgili sezonu". Sonbaharda başlayıp kış boyunca devam eden, insanların soğuk havalarda romantik ilişki arayışına daha fazla yöneldiğini anlatan popüler bir kavram. Elbette herkesin kışın sevgili aramaya başladığını gösteren kesin bir bilimsel veri yok. Ama yalnızlığın soğuk havalarda biraz daha görünür hâle geldiği fikri, pek çoğumuza tanıdık gelebilir.
Peki sevgili arayışımız nerede başlıyor? Büyük ihtimalle bir uygulamada
Birini beğeniyoruz, sağa kaydırıyoruz. Eşleşiyoruz. Nerede oturduğunu, ne iş yaptığını, en son hangi ülkeye gittiğini öğreniyoruz. Biraz konuşuyoruz, belki buluşuyoruz. Sonra bir gün iletişim kesiliyor. Neden? Bilmiyoruz. Çünkü karşı taraf, insanlık tarihinin en zahmetsiz ayrılık yöntemlerinden biri olan ghosting'i tercih etmiş.
Biz de yeniden kaydırmaya başlıyoruz. Sonuçta denizde balık çok. Ama nedense herkes oltayı elinde tutuyor, kimse balık tutamıyor.
Aşkı bulmaya çalışırken ruh sağlığımızı kaybediyor olabiliriz
2026 yılında Computers in Human Behavior dergisinde yayımlanan, 23 araştırmayı ve 26 binden fazla katılımcıyı kapsayan bir meta-analiz, flört uygulaması kullanıcılarında depresif belirtiler, kaygı, yalnızlık ve psikolojik sıkıntı düzeylerinin kullanmayanlara kıyasla daha yüksek olabildiğini ortaya koydu.
2020 yılında BMC Psychology dergisinde yayımlanan 437 katılımcılı bir araştırmada ise uygulama kullanıcılarının depresyon taramasında pozitif sonuç verme olasılığının yaklaşık 1,9 kat yüksek olduğu görülmüş. Araştırma günümüzde yeniden yapılsa muhtemelen daha büyük bir oranla karşılaşacağız.
Buradaki önemli bir ayrıntıya mercek tutmak isterim. Bu araştırmalar uygulamaların doğrudan depresyona neden olduğunu kanıtlamıyor. Belki de kendini yalnız hisseden insanlar, bu platformlara daha fazla yöneliyor. Hangisinin önce geldiğini kesin olarak bilmiyoruz.
Yine de aşkı bulmak için girdiğimiz uygulamaların psikolojik olarak yorucu olabildiğini söylemek mümkün.
Seçenek çok, ilişki yok: Aşkın açık büfe hâli
Bir restorana gittiğinizi düşünün. Menüde üç yemek var. Birini seçiyorsunuz. Peki ya menüde üç yüz yemek olsaydı? Yazın gittiğiniz her şey dahil otelin sabah kahvaltısını düşünün. Kaçak kat çıkılan o tabaklar gözünüzün önünde canlanmıştır. Psikolojide buna "seçenek paradoksu" deniyor. Seçenekler arttıkça karar vermek zorlaşabilirken yaptığımız seçimden duyduğumuz memnuniyet azalabiliyor. Çünkü birini seçtiğimizde seçmediğimiz diğer ihtimallerin daha iyi olabileceğini düşünmeye başlıyoruz.
Flört uygulamaları da bize neredeyse sonsuz bir romantik menü sunuyor. Birinin mizah anlayışı güzel ama uzakta yaşıyor. Diğeri yakışıklı ama üç gündür yalnızca "naber" yazıyor. Bir başkası tam aradığımız insan olabilir ama biyografisinde "akışına bırakalım" yazdığı için doğrudan eleniyor.
Çünkü bir sonraki kaydırmada daha iyisi olabilir.
Böylece birini tanımaktan çok, daha iyi bir seçenek olup olmadığını kontrol etmeye başlıyoruz. Oysa insan ilişkileri bir ürün karşılaştırma sitesi değil. Bu da bana yıllar önce okuduğum kısa bir hikâyeyi hatırlattı.
Bir kadın, kendisine eş seçebileceği altı katlı bir mağazaya giriyor. Tek bir kural var: Üst kata çıkabiliyor ama alt kata dönemiyor. İlk katta işi olan erkekler var. İkinci katta işi olan ve çocukları sevenler. Üçüncü katta bunlara bir de yakışıklılık ekleniyor. Dördüncü katta ev işlerine yardım edenler, beşinci katta ise tüm bu özelliklere sahip, üstelik romantik erkekler bulunuyor. Kadın beşinci katta epey etkileniyor ama merakına yeniliyor. "Kim bilir altıncı katta neler vardır?" diyerek yukarı çıkıyor. Son katta onu bir tabela karşılıyor: "Bu katta erkek yoktur. Burası, bazı insanların asla tatmin olmayacağını göstermek için hazırlanmıştır.”
Hikâyenin kadınlar üzerinden yaptığı genellemeyi bir kenara bırakalım. Bugün bu mağazanın müşterileri hepimiziz. Eskiden bu hikâyede insanlar daha iyisini bulmak için kat çıkıyordu. Şimdi ise aynı binanın içinde, başparmağımızla sonsuza kadar yukarı çıkıyoruz.
Beğenilmek için kaç eşleşme gerekiyor?
Flört uygulamalarında yalnızca başkalarını değerlendirmiyoruz. Kendimizi de değerlendirilmek üzere bir vitrinin içine yerleştiriyoruz. Fotoğraflarımızı seçiyor, biyografimizi düzenliyor, en iyi versiyonumuzu birkaç saniyelik bir izlenime sığdırmaya çalışıyoruz.
Sonra sorular başlıyor: Neden eşleşmedim? Neden mesaj atmadı? Acaba fotoğrafımı mı değiştirmeliyim?
2025 yılında Computers in Human Behavior dergisinde yayımlanan sistematik bir derlemede, beden algısını inceleyen çalışmaların büyük çoğunluğunda flört uygulaması kullanımıyla ilişkili olumsuz sonuçlar bildirildi.
Elbette herkes aynı şekilde etkilenmiyor. Ancak sürekli seçilme ve beğenilme üzerine kurulu bir ortamda, öz değerimizi aldığımız eşleşmelerle karıştırma riskimiz var. Bir zamanlar hoşlandığımız kişinin bizi beğenip beğenmediğini merak ediyorduk. Şimdi algoritmanın bizi kaç kişiye gösterdiğini düşünüyoruz.
Henüz ilişkiye başlamadan ilişkilerden yorulmak
Bir profil hazırlamak, yeni insanlarla tanışmak, aynı soruları cevaplamak, mesajlaşmak, buluşmak ve bazen hiçbir açıklama olmadan yeniden başa dönmek... Bir noktadan sonra romantik hayatımızın insan kaynakları departmanında çalışmaya başlıyoruz. Üstelik mülakatların çoğu ikinci aşamaya bile geçmiyor.
2024 yılında New Media & Society dergisinde yayımlanan bir araştırma, dating app burnout, yani flört uygulaması tükenmişliği kavramını inceledi. Araştırmada kullanıcıların zaman içinde duygusal tükenmişlik ve yetersizlik hislerinde artış gözlemlendi.
Peki, bütün bunların suçlusu uygulamalar mı? Elbette hayır. Hayat pahalılığı mı desek, sosyalleşmenin giderek daha masraflı hâle gelmesi mi desek, yoksa gün boyu çalıştıktan sonra yeni insanlarla tanışmak için yalnızca sağa sola kaydıracak enerjimizin kalması mı? Sebebi ne olursa olsun bu uygulamalar daha az çabayla yeni insanlara ulaşabilmemizi sağlıyor. Üstelik farklı çevrelerden insanların tanışmasını kolaylaştırıyor ve pek çok insan burada kalıcı ilişkiler kurabiliyor.
Ancak sürekli yeni bir seçenek sunan sistemin birini tanımak için gereken sabırla ne kadar uyumlu olduğu tartışmaya açık. Çünkü yakınlık kurmak zaman, güven geliştirmek emek istiyor. Oysa uygulamaların temel hareketi son derece basit: "Beğenmediysen geç." Yani tam anlamıyla "Thank you, next."
Bana sorarsanız asıl sorun bu davranışı gerçek ilişkilerimize de taşımamız.
Kış geldi, battaniyeler çıktı, romantik komediler yeniden izlenmeye başlandı. Hepimiz birini bulmak istiyor olabiliriz. Ama acaba gerçekten birini mi arıyoruz yoksa bir sonraki kaydırmada karşımıza çıkabilecek ihtimale mi aşık olduk?
Kaynakça:
Bowman, Z., Drummond, M., Church, J., Kay, J. ve Petersen, J. M. (2025). Dating apps and their relationship with body image, mental health and wellbeing: A systematic review. Computers in Human Behavior, 165, 108515.
Cambridge Dictionary. (t.y.). Cuffing season. Cambridge University Press.
Holtzhausen, N. ve diğerleri. (2020). Swipe-based dating applications use and its association with mental health outcomes: A cross-sectional study. BMC Psychology, 8, 22.
Iyengar, S. S. ve Lepper, M. R. (2000). When choice is demotivating: Can one desire too much of a good thing? Journal of Personality and Social Psychology, 79(6), 995–1006.
Schwartz, B. (2004). The paradox of choice: Why more is less. Ecco.
Sharabi, L. L., Ou, L., Von Feldt, P. A. ve Parsons, T. D. (2026). Dating app use, psychological health, and psychological well-being: A systematic review and quantitative meta-analysis. Computers in Human Behavior, 177, 108879.
Sharabi, L. L., Von Feldt, P. A. ve Ha, T. (2024). Burnt out and still single: Susceptibility to dating app burnout over time. New Media & Society.
KROP’ta yayımlanan yazıların tüm fikrî ve hukukî sorumluluğu yazarlara aittir.

Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü’nden mezun oldu. Kariyerine haber editörlüğüyle başladı; televizyon ve dijital medyada sunucu, metin yazarı ve içerik üreticisi olarak çalışıyor. Merakını araştırmayla birleştirerek gündelik hayatın gözden kaçan ayrıntılarına odaklanıyor. Popüler kültürden sosyolojiye, psikolojiden toplumsal meselelere uzanan geniş bir alanda, herkesin konuştuğu konulara farklı sorular sormayı ve sıradan görünenin ardındaki hikâyeyi anlatmayı seviyor.
Bu makaleyi nasıl buldun?



